دسته‌ها
استان اردبیل گویش ها و لهجه ها

زبان و گویش مردم اردبیل

گویش مردم اردبیل

 

 

 

قبل از مهاجرت آریایى‏ها به ایران، زبان مردم اردبیل، زبانى بومى بوده است. پس از استقرار مادها در اردبیل، زبان اوستایى در این استان رایج مى‏ گردد.

در دوره هخامنشیان زبانى فارسى وارد این استان مى‏شود البته مردم این سرزمین زبان آذرى که آمیخته‏ اى از زبان مادى و بومیان اردبیل بوده تا دوره اشکانیان و سلوکیان نیز حفظ مى‏کنند.

بعد از حمله اعراب به ایران، زبان عربى در این سرزمین گسترش مى‏یابد و زبان فارسى کم‏ کم رایج مى‏ شود.

در دوره صفویان نیز مردم این استان به زبان آذرى تکلم مى‏کرده ‏اند. با آمدن ترکان به ایران و استقرار آنها در اردبیل کم‏ کم زبان ترکى در اردبیل رایج مى‏ گردد و از این زمان زبان ترکى در این استان ماندگار مى‏ شود و تا امروز نیز باقى مانده است.

در گذشته زبان مردم اردبیل آذرى بوده است که به مرور زمان با زبان فارسى و ترکى آمیخته شده است و هم اکنون به جز در برخى از روستاهاى خلخال، اثرى از زبان آذرى وجود ندارد.

مردم اردبیل در حال حاضر به زبان ترکى تکلم مى‏ نمایند و زبان فارسى نیز در بین آنها رایج است. از این رو مى‏ توان آنها را ذولسانین دانست.

مکاتبات مردم و برنامه تحصیلات در مدارس به زبان فارسى انجام مى‏ شود و جوانان این استان با فارسى آشنایى کامل دارند.

برخى از واژه ‏هاى رایج در زبان اردبیلى عبارتند از:

درده جر: فرد مریض و لاغر و ضعیف.

وریان: بند آب.

کوشن: کشتزار.

در سال ۱۳۶۵ در حدود ۴۶/۵۸ درصد جمعیت استان زبان فارسى را یاد نداشتند و ۴۸/۴ درصد فقط فارسى را مى‏ فهمیدند و ۶۳/۳۶ درصد نیز مى‏ توانستند به زبان فارسى سخن بگویند.

همچنین در برخى نقاط استان مثل امامرود، شهر کلور خلخال و روستاهاى اطراف آن زبان تاتى ـ آمیخته‏ اى از زبان‏هاى طالشى، کردى و مازندرانى و در برخى نقاط مثل دهستان عنبرآباد شهرستان نمین گویش طالشى رایج است.

 

منبع: www.tishineh.com