قالب وردپرس درنا توس
به کانال تلگرام سایت جامع گردشگری ایران بپیوندید

زبان و گویش مردم ایلام

گویش ایلام

 

 

 

گویش کردی ایلام یکی از گویش‌های زبان کردی است و به عنوان گونه ای از گویش  کردی جنوبی در کنار گونه‌های کلهری،سنجابی و لکی قرار دارد.این گویش را«فیلی» نیز می‌نامند و گویشوران آن عمدتاً در استان ایلام و نیز مناطق کردنشین جنوب شرقی عراق ساکن هستند.

دستگاه واجی گویش کردی ایلام متشکل از ۳۵ واج همخوان و ۸ واج نیز واکه هستند.

زبان کردی و گویش‌های آن:

زبان کردی یکی از زبانهای هند و ایرانی است که زبان شناسان آن را در زمره زبانهای ایرانی شمال غربی قرار داده اند.آن چه که امروزه کردی نامیده می‌شود در واقع گویش‌های مختلفی است که گاه اختلاف آنها چنان زیاد است که گویشوران سخن همدیگر  را در نمی‌یابند،اما اگر دقیق مورد مطالعه قرار گیرند مشخص می‌شود که همگی دارای اشتراکات فراوان هستند.شاید بتوان گفت که دلیل اختلاف زیاد گویش‌های کردی،زیستن در مناطق مختلف جغرافیایی و همسایگی با اقوام مختلف باشد که در شکل گیری این گویش‌های متنوع بی تاثیر نبوده است.

وجود گویش‌های مختلف زبان کردی از یک سو و پراکندگی گویوشران آن در کشورهای مختلف از سوی دیگر باعث شده است تا تقسیم بندی‌های مختلفی درباره آنها ارائه شود.

ظاهر سارایی گویش‌های کردی را بر حسب موقعیت جغرافیایی به شرح زیر تقسیم کرده است:

۱-کردی شمال غربی:که شامل گویش کرمانجی و فروع آن است.این گویش در مناطق کرد نشین ترکیه،سوریه،بخش‌های از کردستان عراق،آذربایجان ایران و شمال خراسان،مناطقی از جمهوری‌های شمالی مانند ارمنستان،آذربایجان،گرجستان و ترکمنستان رایج است.

۲- کردی شمالی:که شامل گویش سورانی و شعبات آن است و در کردستان عراق و ایران و بخش هایی از استان کرمانشاه و آذربایجان غربی بدان تکلم می‌شود.

۳-کردی مرکزی:که شامل گویش هورامی است و گویشورانش در اورامانات ایران و عراق پراکنده اند.

۴-کردی جنوبی:که شامل کلهری،ایلامی و لکی است.

گونه‌های کردی جنوبی

کردی جنوبی به گونه‌های زیر تقسیم می‌شود:

۱-کردی کلهری:که در کرمانشاه و مناطق از استان ایلام،از جمله شهرستانهای ایوان و شیروان چرداول و بخش چوار رایج است و با گویش کردی ایلامی اندکی تفاوت دارد.

۲-کردی ایلامی:گویش عمده مردم استان ایلام از جمله طوایف عمده و قدیمی آن است که با اندک اختلافاتی در شهرهای ایلام،مهران،سرابله،بدره،بخش‌های عمده ای از نواحی جنوبی استان مانند دهلران،دره شهر،آبدانان و مناطقی از کشور عراق نظیر مندلی و خانقین بدان تکلم می‌شود.

۳-لکی:این گویش در سطح نسبتاً گسترده ای در استان‌های لرستان،کرمانشاه،همدان و بخشهای از ایلام گویوشران بسیاری دارد.این گویش اغلب به اشتباه لری یا شعبه ای از آن  قلمداد شده است.

نظام آوایی،واژگان و نحو و نیز سنتهای فرهنگی و بسیاری از ویژگی‌های دیگر نشان می‌دهد که لکی گویشی اصیل و برجسته از کردی است.

جستاری در باب کردی ایلامی

کردی ایلامی که گاه آن را «فیلی» نیز نامیده اند،در بیشتر مناطق استان ایلام رایج است.واژه فیلی در بین مردم ایلام معروفیت بسیار ندارد.این را کردهای ساکن عراق به مناسبت سلطه والیان لرستان موسوم به فیلی بر ایلام،رواج داده اند و آن از مقوله مجاز خاص و عام است(سارایی)

گویش فیلی دارای لهجه‌های گوناگونی است که مهمترین آنها عبارتند از :

۱-ملکشاهی:در شهرستان‌های ایلام و مهران

۲-خزلی:در بخش‌های از شهرستان شیروان چرداول

۳-آبدانانی:در شهرستان‌های آبدانان،دهلران و دره شهر

۴-ایلامی:در شهرستانهای ایلام،مهران،شیروان چرداول

۵-بدره ای:در بخش بدره از شهرستان دره شهر

درباره ی زهرا مرادی

ما دو دوست و دو جوان هستیم و هر دو عشق به ایران و گردشگری ایران داریم طوری که این عشقمان ما را به این فکر انداخت که این وبسایت را باهم راه بیندازیم.نمیدانیم تا چه حد رضایت بازدید کنندگان عزیز را فراهم کنیم ولی ما عاشقانه این کار را ادامه خواهیم داد.دوستانی هستیم که بسیار دوستانه و عاشقانه از راه دور باهم در تعامل هستیم و این وبسایت را باهم مدیریت میکنیم.هدف ما و کار ما تنها به وب ختم نمی شود و در کنار وب کارهای دیگری در زمینه گردشگری و غیر گردشگری(مثل:گردشگری و برنامه ریزی شهری و…)را انجام می دهیم که تا حالا با کمک خدا موفق بوده ایم و امیدواریم در این وبسایت هم بتوانیم موفق عمل کنیم.

مطلب پیشنهادی

قلعه سام – استان ایلام

قلعه سام – ایلام قلعه سام در روستای چم بور از توابع بخش هلیلان شهرستان …

۳ دیدگاه

  1. اولا لک مخفف لر کوچک است که هر گز کرد نیستیم و خود را لر میدانیم . دوما ایلام همان لرستان پشتکوهه و اکثر جمعیت استان لرزبانند و سوما اسم دهلرانو نمیبینی خداییش زشته چرا اطلاعات غلط میدین .تازه شرق عراق یعنی خانقینو مندلی و بدره لر فیلی هستند خواهشا اصلاح کنید وگرنه پیگیری میکنیم با تشکر

    • باسلام.بسیار سپاسگزاریم از حضور گرم شما…

      ممنونم از حسن توجه شما به مطالب سایت ما…

      تا آنجا که بنده میدانم،معنای دقیق لک مشخص نیست و نظرات زیادی وجود دارد پس این حرفتون رو با منبع دقیقش به ما عرض کنید…

      بعد این اطلاعات در خیلی از سایت های دیگر درج شده است و صرفا بیکار نبودیم که بشینیم اطلاعات غلط تولید کنیم…شما هم به جای این ادبیات نادرست در نظر دادن ، میتونید خیلی بهتر نظر خود را بیان کنید و ما هم خیلی استقبال میکنیم چون شما هم وطن ما هستید و با کمک شماها هست که میتونیم اطلاعات درست را درج کنیم…

      ایمیلتون هم حتما چک بفرمایید…

      موفق باشید…

    • در جواب به لر ایلامی:

      تو هم اسم شهرکرد رو نمی بینی؟؟؟؟؟!!!! تو خیلی بیجا کردی اسم خودتو لر ایلامی گذاشتی. با عرض ارادت خدمت هموطنان لر تو لر نیستی یه آدمی هستی که قصد تفرقه داری

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *