قالب وردپرس درنا توس
به کانال تلگرام سایت جامع گردشگری ایران بپیوندید

زبان و گویش مردم خوزستان

گویش خوزستان

 

 

 

در سال ۱۳۱۲ ه.ش هنگام خاکبرداری در تخت جمشید در میدان کاخ آپادانا و کاخ سد ستون ، کتیبه‌های زیادی به دست آمده که تماما به خط میخی خوزی و زبان خوزی نوشته شده بود . بنابراین می‌توان گفت زبان خوزی در زمان هخامنشی اهمیت و رواج کامل داشته و این زبان تا زمان سقوط خوزستان بدست اعراب، زبان رسمی مردم خوزستان بوده و همین زبان است که مقدسی جغرافی نگار سده‌ی چهار ه.ق از آن نام برده است.

در حال حاضر مردم خوزستان با لهجه‌های مخصوص محلی مانند: دزفولی، شوشتری، بهبهانی، رامهرمزی، آبادانی و … تکلم می‌کنند .
برتولد اشپولر زبان رایج استان خوزستان را زبان خوزی دانسته، می‌نویسد: «بنا به اقرار صریح اهل آن عصر، نه به زبان عربی ارتباطی داشته‌است نه به زبان پارسی، حتی الفبای عربی برای تلفظ و تحریر آن کافی نبوده و خطا نیست که این لهجه ویژه از آخرین بقایای زبان عیلامی به حساب آوریم».

بنابرگفته مینورسکی و سوجک خوزی‌ها احتمالا از نسل عیلامیان بوده‌اند.ولادیمیر مینورسکی و سوات سوجک  زبان خوزی تا چند قرن بعد از فتح خوزستان توسط مسلمانان زبان محلی مردم خوزستان بوده‌است. سوجک گفته استخری(قرن دهم میلادی) در مورد مردم خوزستان در کتاب مسالک الممالک را به عنوان نمونه نقل می‌کند:

بیشتر آنها می‌توانند فارسی و عربی صحبت کنند ولی آنها زبان خودشان را دارند(لسان خوزیان) که نه عبری است و نه سریانی و نه فارسی

ابن حوقل هم می‌گوید که با وجود زبان عربی و فارسی، خوزی به زبان دیگری سخن می‌گویند که نه سریانی است و نه عبری.

ژیلبر لازار به استناد روایتی که کتاب الفهرست از سخن ابن مقفع داشته، می‌گوید که ایرانیان در اواخر دوره ساسانی ۵ زبان داشتند:

پهلوی که زبان سرزمین فهله‌است یعنی ماد قدیم یا جبال مسلمانان.

دری زبان پایتخت (تیسفون یا مدائن).

پارسی زبان موبدان و علما.

زبان خوزی که در خوزستان رایج است.

سریانی که در سواد بدان تکلم می‌کردند.

زبان شناسان اتفاق نظر که دو زبان خوزی و سریانی ایرانی نمی‌باشند؛ سریانی زبانی آرامی است که در آن ایام زبان رایج مردم بین النهرین بود و خوزی که احتمالاً بقایای زبان عیلامی قدیم بوده‌است. به گفته لازار منابع تاریخی قرون نخستین اسلامی، تصویر کلی از زبان‌های ایران به دست ما نمی‌دهند اما گردآوردن اطلاعاتی پراکنده از جغرافی‌نویسان و مورخان ممکن است. (در قرون نخستین اسلامی) زبان خوزی در خوزستان دوام آورد. گفته می‌شود که این زبان حتی با الفبای عربی قابل کتابت نبود.

ابن مقفع در مورد زبان خوزی آورده است:

خوزی زبانی بود که با آن شاهان و امیران در خلوت و هنگام بازی و خوشی با پیرامونیان خود سخن می‏ گفتند.

ریچارد فرای می‌گوید که جغرافی‌دانان قرن ۱۰ هجری که به زبان عربی می‌نوشتند، از وجود زبان خوزی در کوهستان زاگرس خبر دادند که ادامه زبان باستان عیلامی تفسیر شده‌است.

مهدی مرعشی می‌نویسند: نویسنده احسن التقاسیم گفته‌است که آنها (خوزی زبان‌ها) کمی از زبان عربی و فارسی را مخلوط کرده‌اند برای مثال، آنها می‌گویند: «این کتاب وصله کن»، “این کار قطعه کن” آنها به خوبی عربی و فارسی را استفاده می‌کنند و پیچیدگی و کشیدگی در انتهای کلماتشان در سخن گفتشان وجود دارد.

به گفته مارتین هاوگ زبان خوزی احتمالاً زبان درجه دوم در حکاکی‌های سنگی توسط هخامنشیان است.

درباره ی زهرا مرادی

ما دو دوست و دو جوان هستیم و هر دو عشق به ایران و گردشگری ایران داریم طوری که این عشقمان ما را به این فکر انداخت که این وبسایت را باهم راه بیندازیم.نمیدانیم تا چه حد رضایت بازدید کنندگان عزیز را فراهم کنیم ولی ما عاشقانه این کار را ادامه خواهیم داد.دوستانی هستیم که بسیار دوستانه و عاشقانه از راه دور باهم در تعامل هستیم و این وبسایت را باهم مدیریت میکنیم.هدف ما و کار ما تنها به وب ختم نمی شود و در کنار وب کارهای دیگری در زمینه گردشگری و غیر گردشگری(مثل:گردشگری و برنامه ریزی شهری و…)را انجام می دهیم که تا حالا با کمک خدا موفق بوده ایم و امیدواریم در این وبسایت هم بتوانیم موفق عمل کنیم.

مطلب پیشنهادی

بقعه امام زاده رودبند دزفول

معرفی اختصاصی از سایت گردشگری ایران (www.gardeshgariiran.ir) عکاس: محمد آذرکیش بقعه امام زاده رودبند (سید …

۳ دیدگاه

  1. ۴۰درصد مردم خوزستان به زبان لر مخصوصا لری بختیاری تکلم میکنند
    این کارتون در کم نشون دادن لرا زشته

    • باسلام.بسیار سپاسگزاریم از حضور گرم شما…

      ممنونم از حسن توجه شما به مطالب سایت ما…

      همانطور که در قسمت نظرتون در پست زبان و گویش مردم ایلام به شما گفتم:

      این اطلاعات در خیلی از سایت های دیگر درج شده است و صرفا بیکار نبودیم که بشینیم اطلاعات غلط تولید کنیم…

      بازم میگم شما هم به جای این ادبیات نادرست در نظر دادن و تهمت زدن به ما که داریم لرهای عزیز را کم جلوه میدیم، میتونید خیلی بهتر نظر خود را بیان کنید و ما هم خیلی استقبال میکنیم چون شما هم وطن ما هستید و با کمک شماها هست که میتونیم اطلاعات درست را درج کنیم…

      زشت به این میگن که:ما بدون هیچ چشم داشتی داریم برای ارتقا گردشگری ایران تلاش میکنیم و بعد بیان به ما تهمت هم الکی بزنند…

      ایمیلتون هم حتما چک بفرمایید…

      موفق باشید…

  2. سلام، زبان خوزی همان زبان لری هس ک پانفارس داره اون رو نابود میکنه،بیشتر مردم خوزستان ب لری تکلم میکنند

    • باسلام.بسیار سپاسگزارم از حضور گرم شما…

      ممنونم از اشتراک این اطلاعات شما…

      از شما یه درخواستی دارم که در رابطه با این چیزی که فرمودید اگر مطلبی دارید (با منبع) آن حتما برای ما ارسال فرمایید تا در کامل شدن مطالب سایت ما کمک شود…

      باسپاس از شما…

      موفق باشید…

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *